jueves, marzo 23, 2006

Os de Silvaoscura (52)

Rematada a guerra, chegou o tempo da fame, da imaxinación, do contrabando. Afoutos grupos de mozos cruzaban a fronteira por Pontebarxas e procuraban nos mercados portugueses buxías, bacallau, pilas, aceite, café e tabaco, perante a indiferenza cómplice dos guardinhas. A aventura verdadeira empezaba na viaxe de volta, cando os contrabandistas cruzaban un perigoso regueiro que, aínda que non chegaba a río, tiña o seu fondo ateigado de coios esvaradíos e pociñas traidoras. Nunha ocasión, pouco faltou para que a Emilia Xoca afogase corga abaixo, moitos anos antes de que a cabeciña a levase a imaxinar fillos imposibles.
Pero aínda había perigos maiores: os carabineiros e a garda civil. Conta o meu avó que, pasando o Pepe Tratante e mais el por un lugar chamado A Portela, saíulles ao paso un soldado. O seu xesto ameazante revelaba que non só corrían o risco de perder as mercadorías, senón que a propia vida estaba en xogo. Pero sucedeu que o Tratante, un dos homes máis destemidos e astutos que tivemos en Silvaoscura, comezou a falar co soldado, un rapazolo inexperto e nervioso, e a sementar nel a dúbida da traizón, ata que, nun momento de despiste, conseguiu riparlle o fusil e alterar a orde lóxica das cousas.
Noutra ocasión, vindo de Portugal os dous devanditos, fixeron todo o camiño de volta, de Crespos a Deva, na compaña dun sinistro lobo que os velaba semiagochado tras as árbores e lles amosaba o lóstrego ameazante dos seus dentes, aínda que sen atreverse en ningún momento a botarse sobre eles. Para o lobo, coitado, tamén eran anos de fame.
Segundo conta meu avó, había personaxes moi singulares entre os grupos de contrabandistas, como, por exemplo, un crego chamado D. Xoán, que aproveitaba a sotana e a amplitude da súa anatomía para disimular a mercadoría sen perigo de rexistros dos carabineiros. Pero, sen dúbida, o máis especial era un andaluz con vocación poética que viñera dar co seu corpo seco á nosa húmida terra. Cando a noite era morna e o fato de sombras camiñaba baixo as estrelas, o home miraba ao ceo e proclamaba: "Está una noche cristalina, una noche crisol". Porén, cando chovía a cachón, o andaluz laiábase con igual lirismo: "¡Está una noche cruel!"
Nunca o coñecín, pero penso nel moitas veces, sobre todo nas noites de inverno, cando sinto o bruar do vento e os golpes de choiva contra as fiestras.

8 Comments:

Blogger mariademallou said...

na miña casa contaban que había un tipo de por alá que se dedicaba a pasar a fronteira cunha burra na que non carghaba nada, veñe burra para portughal, veña burra para ghalisa...e así un día e outro, ata que descubriron que o que o home fasía era ensinarlle o camiño ao animal para que fose e viñese só.
;)
é bonito vir e ler as historias de silvaoscura.un saúdo

10:55 a. m.  
Blogger acedre said...

Meu avo adicouse ao estraperlo e repartia por Vigo o material traido de Portugal nun motocarro daqueles vellos. Asi estivo ata que marchou a Venezuela, pero iso xa forma parte doutra historia.
Un saudo e gracias por entreternos co esas historias tan ben contadas e que traen lembranzas.

6:44 p. m.  
Anonymous breoxende said...

Coñecín ao Marcelino de Oimbra cando fixo a mili comigo. Botou uns cantos anos vivindo a corpo de rei pois tiña unha mula a que lle ensinou o camiño. Para Portugal ía cargada de bacallau e aceite de oliva; chegaba a Portugal e alí descargábana e cargábana con café, pedras de chisqueiro e outras cousas (é curioso isto das pedras de chisqueiro, mais o meu pai contoume que na España da postguerra non había e viñan de Portugal, sendo ben pagas) e ela soiña viña cara España, onde de novo facíase a operación ao revés.
Como non hai ben que sempre dure, a última vez chegou a mula e detrás a Garda Civil e ao Marcelino rematoulle o choio e tivo unhas vacacións pagas polo estado.

Sei doutro Policía que cada vez que pillaba a algún con contrabando, se a cousa non era moi grave, aproveitaba para perdoarlle a cambio de venderlle uns reloxos que a súa vez el tamén tiña de contrabando. Este aínda vive e baila, e por certo fixo un bo capital.

Unha vez viña a miña madriña, a súa filla e mailo home desta, de Chaves e ao chegar a Feces o Garda Civil preguntoulle se tiñan algo que declarar. Loxicamente, a miña madriña facía o que facían todos, traía café, lámpadas, toallas, colchas e as cousas que acostumaban traer de Chaves. Cal foi a sorpresa do xenro, o conductor, cando a miña madriña chea de razón díxolle: ¡ Home, dálle mil pesetas e ímonos! O xenro xa tremendo (tempos franquistas), cando a súa sorpresa foi que o Garda contesta: ¡ Se é así xa é outra cousa, faláramos! Chegaron a Ourense sen que lles rexistrasen nada e sen mil pesetas.

Veloso, só por curiosidade ¿tes algo que ver con Ramirás, Ourense?

10:16 p. m.  
Anonymous Marinha de Allegue said...

Nestas noites de tanta chuvia e vento imposible e nestes días igual o andaluz que razón tiña...incluso a palabra cruel pode quedar ata pequena. O tempo que fai é terrorífico.
Silvaoscura sempre sorprende.

Unha aperta grande desde kompostela.
:)

12:06 p. m.  
Blogger satine said...

Xa botaba de menos as historias de silvaoscura, tan ben contadas coma sempre. Gracias.

7:09 p. m.  
Blogger Laurindinha said...

A historia fíxome trasladar á fronteira... con contrabandistas e carabineiros...
Non foi difícil... co temporal que vexo e sobre todo escoito dende a miña casa, o que máis me apetece é mergullarme nestas vivencias dos de Silvaoscura...

8:56 p. m.  
Blogger marcos valcarcel said...

NORABOA POR ESE MERECIDO PREMIO RISCO DE CREACIÓN LITERARIA (xa incorporei a nova o meu blogue, espero que sen erros). Un saúdo moi cordial.

4:00 p. m.  
Blogger Veloso said...

Tarde de domingo con sol á beira do Douro. Un saúdo moi cordial a todos e grazas, María, Acedre, Breoxende, Marinha, Satine e Laurindinha(s) polas vosas historias e os vosos comentarios.
Á pregunta de Breoxende,resposta afirmativa. A mítica Silvaoscura, berce da miña nai, dos meus avós e da miña alma, está no concello de Ramirás, provincia de Ourense, aínda que o que este escribe tamén é, por biografía e por sentimento, cidadán vigués.
Moitísimas grazas a Marcos Valcárcel. Aínda me dura a emoción da noticia.
Apertas para todos.

7:23 p. m.  

Publicar un comentario

<< Home